Trochę kuchni, trochę pasji. Blog o tym co sprawia mi przyjemność.
Blog > Komentarze do wpisu
Brzozów

Pierwsze pisemne wzmianki o Brzozowie pochodzą z 2 X 1359 r., wtedy to Kazimierz Wielki wydał dokument synowi Wojosta z Sobinowa, Stefanowi, na mocy którego miała powstać osada. W 1384 r. królowa Maria oddała Brzozów biskupowi przemyskiemu, w ten sposób powstał drugi zespół ziem biskupich na ziemi sanockiej.

Dwa lata później, obok wsi Brzozów, powstało miasto o tej samej nazwie. Położone na skrzyżowaniu dwóch ważnych szlaków handlowych, z Węgier do Lwowa i z Domaradza do Rzeszowa. Do rozwoju miasteczka przyczynili się także biskupi przemyscy, którzy utworzyli tu swoją siedzibę. Jeden z nich, Piotr Chrząstkowski przebywał w miasteczku w latach 1435-1452, wybudował tu drewniany pałac. W XVII w. rezydencję tę otoczono wałami i fosami. 

Losy miast w tym okresie zależały głównie od aktywności ich właścicieli, którzy robili wiele, by stworzyć miastu odpowiednie warunki rozwoju gospodarczego. W latach 1508 i 1578 miasto zajmowało trzecie miejsce pod względem płacenia podatków w ziemi sanockiej. 

Prawdopodobnie od XV w. znajdowała się przy miejscowym kościele parafialnym szkoła. Wiadomo, że w latach 1424-1621 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie studiowało 26 studentów z Brzozowa. Już w XVI w. Brzozów posiadał szpital, obok niego wybudowano kościółek na potrzeby placówki medycznej. W tym okresie powstała pierwsza organizacja rzemieślnicza, tzw. Bractwo Rzemieślnicze pod wezwaniem NMP.

W XVI i XVII w. Brzozów przeżywał szereg klęsk i niepowodzeń, które doprowadziły do wstrzymania rozwoju grodu. W latach 1603,1622,1633,1652 doszło do zaraz, wyniszczających ludność miasteczka. Wielkie pożary niszczyły Brzozów w latach 1681, 1691, 1693. Wiek XVII był także pełen wojen i najazdów. W lipcu 1619 r. wkroczyła tu chorągiew starosty sandomierskiego Stanisława Lubomirskiego. Żołnierze ograbili okoliczną ludność, zabrali żywność, bydło i wino. Były także ofiary śmiertelne. W 1624 r. tereny te najechali Tatarzy, spalili i zgrabili Brzozów. Skutki najazdu musiały być bardzo dotkliwe, skoro właściciele postanowili po tych wydarzeniach, otoczyć dwór brzozowski systemem wodno-ziemnych fortec, a wały miejskie wzmocniono ostrogami i fosami.

Tragicznym w swych skutkach był także najazd wojsk księcia Siedmiogrodu, Jerzego II Rakoczego, w 1657 r. Miasto zostało ograbione i spalone, podczas pożaru zostały zniszczone księgi i dokumenty miejskie. Skutkiem tego było wydanie nowych przywilejów dla Brzozowa w 1676 r. Z wydarzeniami tymi wiąże się historia obrazu Matki Bożej Ognistej, czyli Matki Bożej z Dzieciątkiem i św. Janem Chrzcicielem. Według tradycji obraz ten znaleziono nieuszkodzony na zgliszczach kościoła. W nowej świątyni powstałej w 1758 r. utworzono boczną kaplicę, w której umieszczono wizerunek Matki Jezusa, jako cudownie broniącej miasta.

W XVIII w. mieszkańcy Brzozowa starali się odbudować miasto. Nie udało się to do czasów I rozbioru Polski, który przyczynił się do upadku miasta. Austriacy wprowadzili swoją administrację i wiele zmian. Tutejsza ludności i wcześniejsze władze, musiały całkowicie podporządkować się reformom józefińskim i zmianom, które za nią szły. Najtragiczniejsza dla osady była likwidacja kolegiaty, kapituły, seminarium duchowego oraz kasata zakonu Księży Misjonarzy i Konwentu Paulinów, co stało się przyczyną upadku gospodarczego Brzozowa.

Kolejną wielką zmianą było pozwolenie władz austriackich na osiedlenie się Żydów, kiedy zakaz biskupi obowiązujący od wieków stracił swoją moc. Wyznawcy judaizmu szybko zaczęli się osiedlać, w 1857 r. na 2903 mieszkańców, było ich 306. W 1859 r. Brzozów stał się siedzibą samodzielnego powiatu. Od tego czasu osada zaczęła się ponownie rozwijać. Powstało wiele instytucji: czteroklasowa szkoła (1868), Ochotnicza Straż Pożarna (1874), Powiatowe Towarzystwo Zaliczkowe (1888), Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” (1893). Ponownie zaczęło rozwijać się rzemiosło, w 1887 r. było tu 313 warsztatów rzemieślniczych, zgrupowanych w 15 cechach. Pod koniec XIX w. powstało w mieście Towarzystwo Harmonia, kontynuatorem tradycji był chór Lutnia.

Przełom XIX i XX w. to czas autonomii Galicyjskiej, pozwalający w jakimś stopniu na rozwój społeczny, kulturalny i polityczny miasta. Dobrą koniunkturę przerwał wybuch I wojny światowej. Miasteczko wprawdzie nie ucierpiało podczas działań wojennych, ale pogorszyła się sytuacja materialna mieszkańców.

Odzyskanie niepodległości przyniosło wielką euforię i radość. W latach 1926-28 odkryto tu źródła solanki jodobromowej o leczniczych właściwościach. Szybko wybudowano drewniany dom zdrojowy, łaźnie, basen, korty tenisowe i pomieszczenia gospodarcze. Miasto posiadało również dwie kopalnie ropy naftowej, cegielnie, trzy młyny, 83 warsztaty rzemieślnicze, aptekę, pocztę, kino oraz 16 karczm i wyszynków. Przez cały okres dwudziestolecia międzywojennego liczono na wybudowanie połączenia kolejowego, którego plan powstał już przed I wojną światową. W tym czasie miasteczko zostało wprowadzone do Centralnego Okręgu Przemysłowego, jednak nie zlokalizowano tu ani jednego zakładu przemysłowego, nie powstała też kolej, a jedynym połączeniem z innym miastami regionu była furmanka. Wszystko to przyczyniło się do tego, że Brzozów stał się jednym z najbiedniejszych powiatów Małopolski.

1 IX 1939 r. wybucha II wojna światowa przekreślając tym samym szansę na poprawę sytuacji. We wrześniu Brzozów znalazł się na uboczu głównych działań wojennych, Niemcy wkroczyli i zajęli miasto 9 IX. Według rozporządzenia z 26 X 1939 r. region ten przeszedł do powiatu sanockiego, a 15 XI 1941 do powiatu krośnieńskiego. Utworzono tu posterunek niemieckiej żandarmerii.

Okupanci, jak wszędzie, wprowadzili terror i strach wśród mieszkańców. Za złamanie nakazów i rozkazów groził areszt, więzienie, prace przymusowe lub wywóz do obozów koncentracyjnych. Ludzie tego regionu nie pozostali obojętni, ruch oporu powstawał już w pierwszych tygodniach wojny. Od 1940 r. działała w Brzozowie Narodowa Organizacja Wojskowa, a także Związek Walki Zbrojnej. Na terenie powiatu powstało także 25 placówek Armii Krajowej. Od 1943 r. AK przystąpiło do systematycznej działalności sabotażowej i dywersyjnej. Liczne organizacje konspiracyjne na tym terenie posiadali także ludowcy skupieni w Ruchu Oporu Chłopów i Straży Chłopskiej. 

24 VII 1944 r. ostatnie oddziały niemieckie wycofały się do Jasła. Dwa dni później zlikwidowano posterunek żandarmerii oraz urzędy okupacyjne. Do ostatecznych walk doszło we wrześniu i październiku 1944 r. Po zakończeniu działań wojennych rozpoczął się okres odbudowy miasta. Nastąpił rozwój gospodarczy, powstały zakłady przemysłowe, nowe domy mieszkalne, szkoły, biblioteka itp. Obecnie Brzozów zamieszkuje około 7,5 tysiąca mieszkańców.

Wiadomości stąd.

Barokowa Kolegiata w Brzozowie pw. Przemienienia Pańskiego pochodzący z drugiej połowy XVII w. Kolegiata jest budowlą z dwuwieżową fasadą i dwiema nawami bocznymi. Przykościelna dzwonnica pochodzi z połowy XVIII w. W lewej nawie znajdują się cudownie zachowane ręce księdza Bartłomieja Misiałowicza – budowniczego kościoła w Brzozowie. (zdjęcie) We wnętrzu znajduje się ołtarz barokowy z osiemnastowieczną kopią „Ukrzyżowania Chrystusa” autorstwa Gwidona Reniego. W kaplicy znajduje się cudowny obraz Matki Bożej Ognistej, czczony, jako słynący łaskami – jedyny wizerunek Maryi o takim przydomku w Polsce.

Budynek Ratusza Miejskiego – Rynek w Brzozowie. Zabytkowy ratusz miejski z końca XIX w (odnowiony w 2010-2011), usytuowany jest w centralnym miejscu zmodernizowanego rynku Brzozowa. W budynku ratusza swoją siedzibę ma utworzone w 1980 r. Muzeum Regionalne im. Adama Fastnachta w Brzozowie. Jest ono znane ze względu na działalność wydawniczą. Mieści się w nim redakcja miesięcznika „Wiadomości Brzozowskie”, a także punkt informacji turystycznej.

Secesyjny gmach dawnego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Brzozowie, z pocz. XX w. – obecnie siedziba Brzozowskiego Domu Kultury.

 

I kilka zdjęć z miasta.

I zabytki z okolicy Brzozowa.

 Kościół parafialny pw. Św. Trójcy z pocz. XIX w. w Zmiennicy, zaś przy kościele mieści się płyta nagrobna rycerza Wzdowskiego, zm. W 1539 r.

Neogotycki spichlerz dworski I poł. XIX w. w Zmiennicy






poniedziałek, 03 lipca 2017, teresakopec
Tagi: zabytki
Serdecznie pozdrawiam Tenia.

Polecane wpisy

  • Skansen - wnętrza

    Domy w skansenie posiadają eksponaty związane z wyposażeniem wnętrza mieszkalnego (sprzęty domowe, przedmioty gospodarstwa domowego, meble), narzędzia rolnicze

  • Skansen w Koluszowej

    Skansen w Kolbuszowej Zorganizowanie skansenu powierzono Muzeum Regionalnemu Lasowiaków, funkcjonującemu w Kolbuszowej od 1959 roku. Była to wówczas placówka

  • Zamość

    Zamość powstał dzięki Janowi Zamoyskiemu (1542 - 1605), ale na charakter miasta wpłynęli też inni ludzie. Do najważniejszych należał architekt Bernardo Morand

  • Dworzec Letni

    w Poznaniu został wybudowany w okresie zaborów, kiedy stolica Wielkopolski leżała w granicach Rzeszy Niemieckiej. Cesarz Wilhelm II Hohenzollern został uroczyśc

  • Przy ulicy Święty Marcin

    Ulica Święty Marcin ma ponad kilometr długości i łączy Rondo Kaponiera z placem Wiosny Ludów. Nazwa ulicy wywodzi się od średniowiecznej osady jaka powstała wok

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:
Komentarze
Gość: sister-is-me, *.hsd1.fl.comcast.net
2017/07/06 02:57:37
Ladny ten Brzozow , nastepnym razem jak bede w Posce , musze tam pojechac .
-
2017/10/31 15:11:33
Podoba mi się powyższy wpis, dobra robota


ZABAWY BLOGOWE